Komt groene energie vanzelf?

We schrijven op duurzamer.com veel over projecten die met groene energie te maken hebben. Een aantal projecten hiervan lijken een kwestie van eenmalige investeringen, installeren, en jaren lang de vruchten plukken. Zo simpel werkt het natuurlijk niet. Duurzame energie opwekken is het antwoord op a) het schaarser worden van fossiele brandstoffen en b) het toenemend bewustzijn van de invloed van de mens op het klimaat. Die invloed is overigens beslist niet onomstreden – maar een feit blijft dat we ons hiervan bewuster zijn. Ook al zou de invloed van de mens op CO2-uitstoot beperkt blijven, dan nog lijkt me iedereen gebaat bij het toepassen van milieuvriendelijkere technieken. Al is het alleen maar om de smog in grote steden tegen te gaan.

De schaarste in fossiele brandstoffen is al geruime tijd aangekondigd. Oliebronnen zullen een keer opraken, omdat ze nou eenmaal een eindige voorraad behelzen. Energiemaatschappijen erkennen dit probleem – evenals het sentiment bij de maatschappij, wat natuurlijk minstens zo zwaar weegt – en spelen hierop in door allerlei projecten voor duurzame energie op te starten. Eneco, een energiemaatschappij met duurzaamheid hoog in het (PR-)vaandel, heeft bijvoorbeeld tientallen projecten door heel Nederland op het gebied van zonne-energie, windenergie, biomassa en waterkracht. Maar de vraag blijft of dit uiteindelijk gaat werken. Neem bijvoorbeeld zonne-energie bij mensen thuis. Bij een aantal maatschappijen is het mogelijk zonnepanelen op het dak te laten plaatsen. Klinkt ideaal. Hoewel het forse investeringen blijven, is het samen met de Stimulering Duurzame Energie (SDE) subsidie mogelijk om in pakweg 15 jaar de panelen terug te verdienen. Maar die subsidie is substantieel. Als er veel geld van de overheid nodig is om zulke initiatieven te verwezelijken – en begrijp me niet verkeerd overheid, blijf dat vooral doen – dan is het kostenplaatje van zonne-energie dus duidelijk nog niet winstgevend. Voor andere vormen van duurzame energie geldt een vergelijkbaar verhaal. Zo zegt het Centraal Planbureau dat windenergie met behulp van windmolenparken in zee pas over 25 jaar kostendekkend zal zijn. Het onderzoeksinstituut Ecofys ziet dit al veel eerder gebeuren; over 15 jaar. Hoe dan ook, het moge duidelijk zijn dat we momenteel met groene energie nog niet rond kunnen komen. Zeker als we bedenken dat helaas de zon niet altijd schijnt, en het ook niet altijd waait.

Maar dit verhaal heeft daardoor eigenlijk een positievere lading dan je zou vermoeden. De ontwikkeling rond methoden van duurzame energieopwekking is in volle gang. Ook al moeten we nog even wachten, deze technieken gaan op den duur wel degelijk kostendekkend gaan zijn. Ondertussen worden fossiele brandstoffen al maar schaarser (en dus duurder), waardoor het mes aan twee kanten snijdt en de duurzame methoden aantrekkelijker worden. Wat ik hiermee wil zeggen is dat we uiteindelijk simpelweg door marktwerking (geld!) komen bij het doel waar we nu uit verstand (idealen!) naar toewerken. We moeten vooral doorgaan met ontwikkelen, want inefficiënte projecten zijn nu nodig om later tot rendabele eindproducten te komen. De doemscenario’s kunnen we echter achterwege laten – uiteindelijk komen we er wel! :-)