Monitor Duurzaam Nederland 2009
Deze zomer heeft het kabinet bij de Sociaal Economische Raad een adviesaanvraag ingediend over de aanpak duurzame ontwikkeling. Het kabinet vindt namelijk dat de SER een belangrijke rol speelt bij het tot elkaar brengen van kabinetsbeleid en samenleving. Het kabinet heeft gevraagd het advies uiterlijk maart 2010 (eventueel gefaseerd) uit te brengen.
Een belangrijke aanleiding voor het verzoek van het kabinet is de zogenaamde Monitor Duurzaam Nederland. Deze monitor is (eveneens) op verzoek van het kabinet opgesteld als een samenwerking van het Centraal Bureau voor de Statistiek, het Centraal Planbureau, het Planbureau voor de Leefomgeving en het Sociaal en Cultureel Planbureau. Het kabinetsverzoek is gedaan in het kader van de Kabinetsbrede Aanpak Duurzame Ontwikkeling (KADO). In het document beschrijven deze partijen welke rol Nederland speelt in mondiale duurzaamheid en welke rol duurzaamheid speelt in de Nederlandse samenleving. Kernpunten zijn uiteraard de gebieden waarop Nederland het goed/slecht doet in vergelijking tot andere landen (al dan niet binnen de EU) en gebieden waarop Nederland wel/niet de beoogde doelstellingen (zie 2020) behaalt.
Een groot deel van de in de Monitor behandelde problematiek die gerelateerd is aan duurzame energie heb ik elders in andere vorm al besproken. Een ander aspect van de energie- en klimaatkwesties is daarin nog niet naar voren gekomen, maar moet wel vermeld worden: de verhouding tussen een klein land als Nederland, een grotere, maar mondiaal nog steeds beperkte partij als de EU en grote jongens zoals de V.S. en met name China.
In vergelijking met andere EU landen maakt Nederland nog weinig gebruik van duurzame energie. Om in 2020 daadwerkelijk 20% van de totale energie op duurzame wijze op te wekken, moet dit aandeel ten opzichte van 2007 met een factor 7 stijgen (en hoe realistisch is dat?). Als we alleen kijken naar duurzame electriciteit liggen we dan weer beter op schema; men is nog slechts 0.3% verwijderd van het doel om in 2010 9% van de electriciteit op te wekken met hernieuwbare bronnen.
Demotiverend in het hele verhaal blijft echter dat Nederland als klein land natuurlijk maar een zeer beperkte invloed heeft op het klimaat, hoe goed de intenties ook zijn. Om daadwerkelijk mondiaal het klimaat aan te kunnen pakken (door b.v. de temperatuurstijging tot 2 graden te beperken, een doel van de EU) is samenwerking nodig tussen de EU en grote economieën zoals de V.S., China en India. In de Monitor oppereren de planbureaus dat Nederland en de EU een vooraanstaande rol kunnen spelen bij het vinden van mondiale oplossingen. Zo kan het handelssysteem in emissierechten als voorbeeld dienen voor de rest van de wereld. Hierbij loopt men dan echter wel weer het risico op zogenaamde ‘weglekeffecten’; emissie die binnen de EU niet is toegestaan wordt elders dubbel zo hard in de atmosfeer gepompt. Een relatief streng klimaatregime zoals de EU hanteert kan daarom alleen werken als dit serieus gedragen wordt door andere grote partijen.
Hoewel ook de Monitor Duurzaam Nederland de nodige conclusies trekt uit haar rapport, heeft het kabinet de SER expliciet gevraagd welke conclusies hij trekt uit dit verslag. Tegen die tijd daarover meer. Heeft er tot die tijd hier misschien iemand ideeën om mondiale klimaatverdragen te kunnen afdwingen?
Zie de gehele Monitor Duurzaam Nederland alhier.