Duurzame producten herkennen
Dat ‘duurzaamheid’ een modewoord is geworden, is inmiddels duidelijk. De term komt vooral bij de politiek, maar ook in de economie erg veel voor. Dichter bij huis is het soms wat minder duidelijk wat duurzaamheid is, en vooral hoe men duurzaam kan leven zonder onze westerse comfort-standaarden overboord te gooien. In een al wat ouder artikel (2009) noemt Dirk van Genugten van duurzaamthuis.nl tien vuistregels voor duurzaam wonen. Hij geeft in dit artikel eveneens een goede definitie voor duurzame ontwikkeling: ‘Sustainable development is development that meets the needs of the present without compromising the ability of future generations to meet their own needs.’
Het lastige is echter dat het als consument soms moeilijk is om in te schatten of een product hieraan voldoet. Met de beste intenties volgen we de vuistregels die Dirk opstelt, maar het is maar al te goed mogelijk dat een ogenschijnlijk duurzaam product (via een omweg) belastend is voor het milieu. De oorzaak hiervan ligt deels bij het fenomeen greenwashing; omdat duurzaamheid zo populair is wordt het als marketingtruc gebruikt om mensen tot aanschaf over te halen. Anderzijds zijn de gevolgen van een productiemethode soms ook zeer lastig te overzien. Zo klinkt het rijden van een elektrische auto zonder uitlaatgassen erg aantrekkelijk, maar cruciaal is natuurlijk wel dat de gebruikte stroom groen is; anders wordt het probleem alleen verplaatst.
De hamvraag is: ‘hoe kan je herkennen of een product duurzaam is?’. De website duurzamelifestyle.com biedt een serie vragen die helpen bij het bepalen van de duurzaamheid van een product. Het eerste deel van de serie betreft het bedrijf dat het duurzame product levert:
Commitment bedrijf aan duurzaam ondernemen
- Wat is de commitment van het bedrijf aan duurzaamheid?
- Wat is hun beleid? Hoe willen ze dit gaan aanpakken?
- Wat zijn hun doelen op dit gebied? Wat hebben ze al bereikt?
- Hebben ze voorbeelden en/ of informatie hierover?
- Hoe communiceert het bedrijf met de maatschappij als geheel en/ of groeperingen daarbinnen?
- Is het makkelijk om bijvoorbeeld het milieubeleid te vinden op een website?
- Is het bedrijf open in haar communicatie richting derden?
Het tweede deel gaat over de milieubelasting van het product:
Milieubelasting product
- Heeft het product een milieukeurmerk?
- Waar wordt dit product gemaakt?
- Hoe komt het hier?
- Welke grondstoffen zijn toegepast bij de productie?
- Wat is de milieubelasting van het productieproces?
- Wat doet het bedrijf om de milieubelasting van het productieproces te verlagen?
- Wat hebben ze al bereikt?
- Hebben ze voorbeelden en/ of informatie hierover?
- Heeft het bedrijf (indien relevant) een (evt. gecertificeerd) milieumanagementsysteem?
- Wat is de milieubelasting van het product tijdens de gebruiksfase?
- Wat gebeurt met dit product in de afvalfase?
- Zijn de toegepaste materialen gerecycled en recyclebaar?
- Is het product en/ of een onderdeel daarvan geschikt voor hergebruik?
- Komen de grondstoffen uit hernieuwbare bronnen?
- Zijn deze materialen giftig of kan er potentieel gif eruit komen?
- Wordt er getest op dieren?
- Gebruikt het bedrijf genetisch gemodificeerde organismen?
- Doet het bedrijf onderzoek naar meer milieu- en mensvriendelijke alternatieven en/ of grondstoffen?
Duurzaamheid gaat niet alleen over het milieu, maar ook over de sociaal-maatschappelijke impact van producten en hun productie. Dat komt aan bod in het derde deel van de serie:
Sociaal-maatschappelijke impact
- Wat is het bedrijfsbeleid t.a.v. hiervan?
- Wat zijn hun doelen op sociaal-maatschappelijk gebied?
- Wat hebben ze al bereikt?
- Is er informatie hierover beschikbaar?
- Wie heeft de producten gemaakt?
- Is dit gebeurd op basis van eerlijke handel ofwel fair trade?
- Weet het bedrijf welke impact zij heeft op de maatschappij?
- Weet het bedrijf wie haar belangrijkste stakeholders zijn?
- Gaat het bedrijf de dialoog aan met deze partijen?
- Is er informatie hierover beschikbaar?
- Wat voor een imago heeft het betreffende bedrijf in de maatschappij?
- Hoe zorgt het bedrijf voor haar eigen werknemers?
Eveneens belangrijk is de kwaliteit van het product zelf:
Kwaliteit product
- Is de prijs – kwaliteit verhouding goed?
- Heeft het bedrijf een (evt. gecertificeerd) kwaliteitsmanagementsysteem?
- Wat zijn de recensies van andere consumenten?
- Hoe lang gaat dit product mee?
Als je een deel van deze vragen kan beantwoorden, krijg je een aardig beeld in de duurzaamheid van een product. Uiteraard zijn niet alle vragen voor elk product van toepassing, en wegen sommige vragen in de ene situatie zwaarder dan in de andere. Nog wat meer houvast kan je vinden op de website van het VROM, waar met name op milieukeurmerken wordt ingegaan.
Bij de selectie van onze produkten proberen we zoveel mogelijk rekening te houden met bovenstaande criteria. De consument kan aan de hand van filters op de website bepalen welke eigenschappen hij/zij belangrijk vindt.
We werken ook hard aan een score-systeem waarbij een produkt maximaal 5 Smiles kan verdienen en we daarmee hopelijk de keuze voor de consument wat vergemakkelijken.